Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen

De Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen (SMBG) is een lidorganisatie van de Unie Vrijzinnige Verenigingen en staat in voor de morele begeleiding van opgesloten mensen en bij uitbreiding ook voor diegenen die tot hun gezinssysteem behoren. Bovendien komt het vaker en vaker voor dat de moreel consulenten eveneens een luisterend oor hebben voor het penitentiaire personeel zelf.

De Stichting is erkend als instelling van openbaar nut en dit al sinds haar oprichting in 1964. Het is de Minister van Justitie die de benoeming uitvoert van de moreel consulenten die steeds aan een bepaalde gevangenis verbonden zijn. Doch het is ook zo dat deze benoeming geschiedt op voordracht van de Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen.

De Stichting heeft een grondige selectieprocedure op punt gezet. De activiteit van moreel consulent uitoefenen is delicaat en vereist buitengewone menselijke kwaliteiten: het gaat over bezoeken afleggen op cel, open staan voor alle soorten mensen met of zonder fouten: de moreel consulent veroordeelt niet, hij aanvaardt zijn cliënt zoals deze is, met al zijn gebreken en hoedanigheden en tracht met hem (of haar) een stuk levensweg af te leggen op een voor alle betrokken partijen aanvaardbare wijze. Dit eveneens in het licht van een reïntegratie in de samenleving zo dit mogelijk gemaakt door de justitiële instanties die hiervoor instaan.

Wanneer er in een gevangenis te lande een vacature voor moreel consulent ontstaat, stelt de SMBG een selectiecommissie ad hoc samen die de kandidaturen grondig onderzoekt. Deze commissie is samengesteld uit deskundigen (soms zelfs deskundigen van buiten zoals psychologen ...), leden van de Raad van Bestuur van de Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen zelf en moreel consulenten met een zekere staat van dienst die geacht worden over ervaringsrijpe wijsheid te beschikken. Het weze duidelijk dat er niet over één nacht ijs gegaan wordt om nieuwe kandidaten voor te stellen aan de Minister.

Dit bewijst dat de Vrijzinnigheid en in casu de SMBG zich ten volle bewust is van de ernst en de diepgang van de activiteiten die door deze moreel consulenten ontplooid worden. De moreel consulent mag niet vrijblijvend te werk gaan. Vanuit de SMBG wordt gezorgd voor begeleiding en ondersteuning. Op die manier worden avonturen en ongelukken vermeden. Zorgen voor de morele begeleiding van de opgesloten medemens is een delicate opdracht. Duidelijk is dat goede wil alleen niet volstaat. Een zekere basisvorming is noodzakelijk. Bijscholingen allerhande actualiseren de beroepskennis van de moreel consulenten. Nochtans zijn de moreel consulenten geen beroepslui maar wel vrijwilligers.

Met beroepskennis wordt hier bedoeld dat de graad van professionalisering even deskundig dient te zijn (op het vlak van begeleiding aanbieden wel te verstaan) als het aanbod dat kan gegeven worden door beroepsmensen uit andere disciplines die in de gevangenis interveniëren.

De grote meerderheid van de moreel consulenten zien hun activiteit als een zinvol engagement naar de medemens toe. Tegelijkertijd denken zij aldus een zeer terechte bijdrage te leveren aan een betere samenleving die meer en meer nadenkt over hoe er dient omgegaan te worden met deze mens voor hem die uit de boot gevallen is en dit ongeacht de ernst van het delict die betrokkene vermoedelijk heeft gepleegd.

De in dienst zijnde moreel consulenten ervaren hun activiteit in de gevangenis als zeer verrijkend op het vlak van mensen - en wereldkennis. Al de moreel consulenten beschikken over de vereiste morele kwaliteiten, maar beschikken daarnaast ook over andere karaktereigenschappen zoals een sterk ontwikkeld incasseringsvermogen en een meer dan buitengewone vaardigheid inzake luisterbereidheid. In al zijn interventies beroept de moreel consulent zich niet op dogma's en roept er ook geen op.

Ook belangrijk om weten: de moreel consulent treedt nooit in de plaats van de advocaat. Het is ook zo dat op alle vlakken het beroepsgeheim - dat geldt voor alle moreel consulenten en andere SMBG-ers - vanzelfsprekend strikt gerespecteerd wordt. Ook hierover worden trainingen en vormingsmomenten georganiseerd waar de in dienst zijnde moreel consulenten dienen aan deel te nemen.

Over heel het land met zijn 34 gevangenissen gezien (de morele begeleiding valt onder het Ministerie van Justitie en behoort derhalve tot de Federale materie), begeleiden 63 mandaten van moreel consulenten ruim één negende van de in België opgeslotenen.

In de regio West-Vlaanderen zijn momenteel zes moreel consulenten actief, nl. Nancy De Maesschalck, Viviane Rooseboom, Paul Billiet, Leonard Martens en Eddy Moerman in het Penitentiair Centrum Brugge, Leonard Martens in het Penitentiair Landbouwcentrum te Ruiselede en Philippe Vandecasteele in gevangenis Ieper.

Wie met hun in contact wil treden kan zich wenden tot de Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen, Bordeauxstraat 62 A te 1060 Brussel, of telefonisch tijdens de kantooruren: 02 537 10 93. Ook wie gewoon meer wenst te vernemen over de SMBG en haar activiteiten kan op dit adres en telefoonnummer terecht.

De Stichting beschikt ook over een website: www.stigma.be

Er kan ook gemaild worden: smbg.famd@gmail.be